SÜVEYŞ KANALI

Firavunlar dönemine dayanan bir hayalin gerçeğe dönüşmesidir Süveyş Kanalı. İnsanoğlunun zaman ve özellikle ticarette tasarruf etme isteği eski çağlara kadar dayanır. Eski gemiciler tarafından Akdeniz ve Kızıldeniz arasında yapılan ticari yolculuklar için uzun mesafeleri can ve mal kayıplarıyla kat etmeleri, zamanla daha kısa bir yol arayışına girmelerine neden olmuştur.

                                                      Kanal inşaatı. kaynak:www.wikidia.info/tr/wiki/Kanal.html

 Bugün Mısır halkının Piramitler ve Nil Nehri kadar önemsediği ve ulusal bir sembol haline getirdiği Süveyş Kanalı'nın aynı zamanda dünya ticaretine yaptığı katkı da unutulmamalı.

Kanaldan geçen ilk gemiler.

                                                            upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/...

İlk kez M.Ö Firavunlar döneminde çalışmalarına başlanmış ancak tamamlanamamıştır. Daha sonra Yunanlıların ve Arapların da yarım bıraktıkları kanal çalışmalarında Osmanlılar döneminde Yavuz Sultan Selim, II.Selim ve III.Mustafa Han'ın da önemli payları olmuştur.

Napoleon Bonaparte'ın 1798 seferinde iki denizi, bir kanal açarak birleştirme isteği insanın düşünme gücünün resmedilmesinde ki somut bir adım olmuştur. O zaman ki imkanlarla mühendisler; Akdeniz ile Kızıldeniz arasında ki dokuz metrelik su seviye farkının böyle bir kanalın yapımını olanaksız kılacağını ileri sürdüler. 1854 yılında Ferdinand Vicomte de Lesseps tarafından çizilen projeyi uygulamak amacıyla Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez kurulmuştur. 1861 yılında başlayan çalışmalar 1869 'da tamamlandı ve aynı yıl kanal açıldı. 1869 yılında kanalın yönetimi Mısır hükümeti tarafından 99 yıllığına uluslararası bir şirkete devredildi. 1875 'te İngilizler kanalın %44'üne sahip oldu. Yaklaşık 87 yıl boyunca uluslararası bir kimlik taşımış olan Süveyş Kanalı, 1956 yılı Temmuz ayında bütünüyle Mısır'ın yönetimine geçmişti. 1956 yılında Mısır hükümeti tarafından millileştirildi. Ancak 1948 ile 1975 yılları arasında İsrail gemilerinin geçişine izin verilmedi; 1967 yılındaki Arap-İsrail Savaşı'nın ardından ise 1975 yılına kadar, tam sekiz yıl boyunca bütün geçişlere kapalı tutuldu. 1975 yılında kalıntı ve mayınlardan temizlenerek yeniden açılan kanal, 1980 yılına kadar süren bir çalışmayla genişletildi.

                                   www.uted.org/dergi/2006/ekim/suveys.htm

Açılışından bu yana 1 milyonu aşkın geminin ve 12 milyar tonu aşkın yükün geçiş yaptığı kanal bütün bu zaman boyunca 30.5 milyar Amerikan Doları gelir sağlamış durumda... Şu an 25.000 gemiyi aşan yıllık geçiş kapasitesiyle, toplam dünya ticaretinin %14'ü Süveyş Kanalı'ndan geçiyor. Petrol ihracatında ise %26 gibi yüksek bir orana hizmet ediyor. Yine Arap Yarımadası'ndaki limanlara ulaşan toplam yük ve kargonun %41'i buradan geçiyor. Suudi Arabistan'ın Cidde Limanı ile Karadeniz'de ki Köstence Limanı arasındaki mesafe Ümit burnu üzerinden 11771 mildir. Süveyş kanalı üzerinden ise 1698 mildir. Böylece mesafe %86 oranında kısalır. Hollanda'nın Rotterdam Limanından Japonya'nın Tokyo Limanına giden bir geminin alacağı yol %23 oranında kısalır. Afrika sahilinden dolaşması ile kıyaslanırsa, deniz yoluyla yapılan dünya ticaretinin %7'si Süveyş kanalından yapılır. Bu ticaretin %35'i Kızıldeniz ve Arap Körfezi limanlarından yüklenir. %20'si Hint ve Güneydoğu Asya Limanları ve %39'u Uzakdoğu bölgesinden yapılır.

                                   www.uted.org/dergi/2006/ekim/suveys.htm

Mısır Hükümeti kanalın teknoloji ve kapasitesini, gelişen dünya ticaretine ve artan ulaşım gereksinimlerine paralel biçimde yükseltmeye büyük özen gösteriyor.

Birleştirdiği denizler arasında önemli bir su seviyesi farkı olmadığından kanalda kapak ve kilit sistemi bulunmamakta ve kanalın gerektiğinde genişletilmesi ya da derinleştirilmesinde herhangi bir teknik zorluk da söz konusu olmamaktadır. Gemi Trafik Yönetim Sistemi, elektronik sistem ve radar ağı sistemlerinin bulunduğu kanal da kaza oranı neredeyse sıfır olup seferler gece ve gündüz de yapılabilmektedir. Sefer yapan büyük tankerler için barınma imkanına da sahiptir. Şu anda yapılan çalışmalarda kanalın, 2010 yılında 72 feet (21.88 metre) su çekme kapasitesine sahip gemilerin geçişini yapabilmesi hedeflenmektedir. Böylelikle, 360.000 tonluk kapasiteye sahip gemiler bile kanaldan rahatlıkla geçebilecek. Günümüzde askeri olmayan yük gemileri de kanaldan transit olarak geçiş yapabilmekteler.

Kaynak:

www.uted.org/dergi/2006/ekim/suveys.htm

Yorumlar (1)

ASYA KITASININ ÖZELLİKLERi

                                                Resim kaynak: www.travelblog.org/pix/maps/asia.jpg
YER YÜZÜ ŞEKİLLERİ (DAĞLARI):

Asyakıtasındaki yer şekillerinin oluşumunda kıtada etkili olan Huron,Kaledonya, Hersinya ve Alp Himalaya kıvrım sistemi etkili olmuştur.

1. zamandan önce oluşan Huron kıvrım sistemi kıtanın güneyinde Arabistan ile Hindistan(Dekkan) yarımadalarında etkili olmuştur.

1. zamanda ilk oluşan Kaledonya kıvrımları kıtanın kuzeyinde Yenisey ve Lena nehirleri arasında etkili olmuştur.

1. zamanın sonunda Hersinya kıvrımları kıtanın Güneyi, Batısı ve Güneydoğusunda etkili olmuştur.

                                                     ALP HİMALAYA KUŞAĞI

Kıtadaki en etkili kıvrım sistemi ise 3. zamandaki Alp Himalaya kıvrım sistemidir. Kıtanın batısından doğusuna kadar çok geniş sahada etkilidir. Kıtanın en yüksek yerleri bu kıvrım sisteminin olduğuyerlerdir.

Kıtanın ve aynı zamanda dünyanın en yüksek zirvesi EVEREST (8848 mt. )Himalayalar üzerinde yer alır. Çin-Nepal sınırındadır. Kıtada buzuletkisi Avrupa' ya göre çok azdır.
Asya kıtasında çok geniş alanlar kaplayan platolar vardır.

KITANIN PLATOLARI:

Kapladığıalan en fazla olan, aynı zamanda yükseltisi en fazla olan platosu TİBETPLATOSU'dur.

Kıtada; Pamir, Orta Sibirya, Doğu Sibirya, Kazakistan, Dekkan, İran,Arabistan platosu gibi genişliği fazla olan platolar vardır. Ortalamayükseltisi en az olan platoyu ORTA SİBİRYA PLATOSU oluşturur.

Orta Asya'da dağlar ve platolar arasındaki kapalı havzalarda önemli düzlüklerdir . Bunlar. TARIM ve TURFAN HAVZASI'dır. Turfan Havzasıdünyanın en alçak havzasıdır. (-154 mt. )

KITANIN ÇÖLLERİ:

Asya Kıtası'ndaki

                    TAKLAMAKAN ÇÖLÜ   resim kaynak:www.doncroner.com/.../taklamakan.1-723244.jpg

 Kızılkum  , Karakum, Taklamakan, Gobi, Tar, Rubul Hali,Nüfud, Deşt-i Lut, Deşt-i Kebir gibi büyük çöller vardır.

KITANIN OVALARI:

Kıtanın en büyük ovasını BATI SİBİRYA OVASI oluşturur. Batı Türkistan ovasıda Asya
Kıtası'nın iç kesimlerindeki önemli bir ovadır. Ancak bir kısmını Kızılkum ve Karakum Çölleri oluşturur. Kuzey Sibirya Ovası'da önemlibir düzlüktür.

Asya'da akarsular tarafından oluşturulmuş büyük alüvyal ovalarda vardır.

Bunlar: Mezapotamya (Irak),                    

İndus Ovası (Pakistan), Ganj Ovası(Hindistan) ve Kuzey Çin Ovası'dır. (sarı ve mavi ırmaklar tarafındanoluşturulmuştur.)

KITANIN İKLİM ÖZELLİKLERİ:

Yeryüzünde sadece Amerika ve Asya kıtasında bütün iklimler görülür. (Amerika'yı bütün olarak düşünürsek geçerlidir. ) dolayısıyla da bütün iklim tipleri görülür.

En fazla görülen iklim tipini ise Karasal İklim tipi oluşurur.
Sıcaklıklar Kuzeyden Güneye doğru artış gösterir. Yıllık ortalama sıcaklık farkının en fazla olduğu yer ORTA ASYA'dır.

Kıtadaki yıllık yağış tutarında da büyük farklılıklar görülür.

Kıtanın en az yağış alan yerleri;
Kuzey Kıyıları, Çöl alanları, çok yüksek dağlık alanlardır.

Kıtada en fazla yağış Güney ve Güneydoğu Asya'dadır. (Bu sahadakiyağışların fazla olmasındaki en etkili faktör Muson Rüzgarları' dır.Dolayısyla buraya Muson Bölgesi adı verilir. ( Musonlar Asyası)

                                                      Resim kaynak. www.torpil.com
Kıtada yağışı en fazla ASSAM bölgesinde görülür. (Hindistan'ınKuzeydoğusu) kıtanın ve aynı zamanda dünyanın en fazla yağış ölçülen istasyonu Assam'daki ÇERAPUNÇİ'dir. (11. 630 mm. )

KITANIN AKARSULARI VE ÖZELLİKLERİ:

Asya kıtasının akarsularının boyları uzun, su toplama havzaları geniş, eğimleri fazla, rejimleri düzensizdir.

                   
Uzunluğu en fazla olan akarsuyu OBİ'dir. (5700 km. )

Kıta akarsuları döküldükleri yerlere göre gruplandırılır:
Kuzey Buz Denizi'ne dökülenler : Obi, Yenisey, Lena
Büyük Okyanusa dökülenler : Amur, Sarı (Hoang-ho), Mavi (Yangçe)
Hint Okyanusuna dökülenler : Mekkong, Brahmaputra, Ganj, İndus, Şattül Arap (Fırat-Dicle)

Kapalı havzaların en önemli akarsuları ise Seyhun (Siriderya), Ceyhun(Amuderya) ve Tarım'dır.

                               Resim kaynak: www.wikipedi.com  seyhun ceyhun

Seyhun ve Ceyhun Aral Gölü'ne dökülür. Tarımise Tarım havzasında kaybolur.
Obi Nehri ; Ural, Altay ve Sayan Dağlarından beslenir.

KITANIN GÖLLERİ VE ÖZELLİKLERİ:

Asya Kıtasında göl sayısı azdır.

                              Resim kaynak: go.hrw.com/atlas/norm_map/kazakstn.gif
En büyük gölünü Aral Gölü oluşturur. (64. 500 km kare. ), (Hazar deniz olarak kabul edildiği takdirde)

                   
Diğer önemli göllerini ; Baykal, Balkaş, Issık, Lop, Zatsan, Lut gölleri oluşturur.

KITANIN BİTKİ ÖRTÜSÜ VE ÖZELLİKLERİ:

Her türlü iklim tipi görüldüğü için bitki örtüsünde de büyük çeşitlilik vardır.

Her tür bitki örtüsü görülmekle birlikte ;

3 belirgin bitki örtüsü kuşağı seçilir ;

Kuzey'de Tundra, Sibirya'da ve Güney'de Orman(Sibirya'da iğne yapraklı Tayga Ormanları), iç kesimlerde ve diğerbölgelerde Step bitki örtüsüdür.

Asya'da en fazla Step bitki örtüsü yayılış gösterir.

Kıta'nın yüzölçüm bakımından en büyük ülkeleri ; Rusya (17 milyon kmkare), Çin (9, 5 milyon km kare), Hindistan'dır., (3,3 milyon km kare)

ASYA KITASI'NIN SOSYO EKONOMİK ÖZELLİKLERİ:

NÜFUS ÖZELLİKLERİ:

Nüfusu en fazla olan kıtadır. Yoğunluk bakımından birinci sırada yer alır. Nüfusun dağılışında büyük farklılıklar görülür.

                                           Dünya nüfus yoğunluğu haritası 

                      Resim kaynak:www.meteor.gov.tr/.../filesOzon/ozon15.jpg

Nüfusun en az olduğu yerler : Kuzey Kıyıları, yüksek dağlık alanlar ve çöl sahalarıdır.

Nüfusun en fazla olduğu yerler ise: Güney ve Güneydoğu Asya'dır.Nüfusun %80'den fazlası burada yaşar. Nüfusu en fazla olan ülkeler: Çin(1. 2 milyar) ve Hindistan (936 milyon)'dır.

KITANIN EKONOMİK ÖZELLİKLERİ:
Asya Kıtası sanayileşmemiş bir kıtadır. En fazla sanayileşen ülkesi Japonyadır. Japonya kadar olmasada sanayileşen diğer ülkeler;GüneyKore, Tayvan, Malezya, Singapur, Endonezya, Çin, Rusya, İsrail,Türkiye'dir.

Bu ülkelerin dış satımında sanayi ürünleri ilk sırayı alır. Diğer kıta ülkelerinde ise hammaddeler ve tarım ürünleri ilk sırada yeralır.

Güneydoğu Asya ülkelerinde elektronik, otomotiv, demir-çelik ve makinesanayi sektörleri daha fazla gelişmiştir.

 Güneybatı ve Batı Asya'daki ülkelerde ise ; dokuma, tekstil, gıda, petro kimya sanayi sektörleridaha fazla gelişme göstermiştir.
Asya kıtasının ve aynı zamanda dünya'nın en fazla maden hammaddesi olan ülkesi JAPONYA'dır.

Kişi başına yıllık milli gelirin en fazla olduğu ülke JAPONYA'dır. (31.450 $).

TARIM:

Ekonomide tarım ön plandadır. Buğday ve pirinç temel ürünlerdir. Orta ve Batı Asya'da buğday, Muson Asya'sında çeltik  (PİRİNÇ) ziraati önemlidir.

Dünya pirinç üretiminin %90'ını Asya sağlar.Patates, Bezelye, Çay, Hindistan cevizi, Hurma, Kenevir, ürünlerininde%80'den fazlasını Asya üretir.

                      Resim kaynak: img152.imageshack.us/img152/4438/kopievoncrw7

Dünya Tütün üretiminin %50'den fazlasınıAsya üretir.

Çay üretiminde Seylan ve Çin ilk sıradadır.

Baharat üretiminde Hindistan, Endonezya, Malezya, Seylan ve Çin önde gelen ülkelerdir.

HAYVANCILIK:

Kıtada hayvancılıkta önemli bir uğraşıdır. Orta Asya'da koyun ve sığır,Ön Asya'da (Güney Batı Asya) Koyun ve Keçi, Güney ve Güneydoğu Asya'da Manda besiciliği daha fazla görülür. Çin'de ise manda 380 milyondan fazladır. Domuz besiciliğide önemlidir. Dünya'da önemli üreticilerden biridir. 

Dünya'da beslenen Mandaların %90' ını Asya Kıtası sağlar.(Muson Asya'sı)

                                 Resim kaynak: image.haber7.com/haber/29032.jpg

İpek böcekçiliği ve ipek üretiminde Asya Kıtası ilk sırada yer alır.Birinci sırada Çin daha sonra Özbekistan ve Hindistan önemliüreticilerdir.

Balıkçılık faaliyetleri de Hayvancılığın önemli bir kolu olarak kıtadaönem taşır. Dünya deniz ürünleri üretiminin %80' ini Asya karşılar.

Dünya tatlı su balık üretimininde % 50' sini karşılar.

Japonya ve Çin balıkçılıkta ilk iki sırada yer alan ülkelerdir.

YERALTI KAYNAKLARI:

Asya Kıtası madenler bakımından zengin bir kıtadır.

Yakıt madenlerinden; Taşkömürü rezervinin en fazla olduğu ilk iki ülke Rusyave Çin' dir.

Dünya petrol rezervlerinin % 75' i Asya kıtasındadır. % 33' ünden fazlası Rusya ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri' nde bulunur. Daha sonra ise Güneybatı Asya gelir.

Hidroelektrik enerji üretiminde önde gelen ilkeler ; Çin, Rusya, Hindistan ve Endonezya'dır.

Kıtada hizmet sektörüde gelişme içindedir. Özellikle Turizm ve Ulaştırma sektörü gelişmektedir.

Turizm geliri en fazla olan ülkeler ; Filipinler, İsrail, Tayvan,, Tayland, Singapur'dur.

Asya Kıtası ulaşım yolları açısından Kuzey Amerika ve Avrupa Kıtası'na göre gelişememiştir. (Yüksek dağlar ve dağlık alanların fazla olması)Otoyollar bakımından en gelişmiş ülke Japonya'dır.

Kıtada Demiryolu ulaşımı daha fazla görülür. Japonya, Hindistan, Çin veRusya önde gelen ülkelerdir. Demiryolu hattı uzunluğu açısından Rusyave Çin ; konfor, hız ve güvenlik açısından Japonya ilk sırada yer alır.

Yorumlar (yok)

                       HAZAR GÖLÜ DÜNYANIN EN BÜYÜK GÖLÜ

      HAZAR GÖLÜ(ASYA)

                                                     http://tr.wikipedia.org/wiki/Hazar_denizi

         SUPERİOR GÖLÜ(ABD,KANADA)

                                         http://tr.wikipedia.org/wiki/Superior_G%C3%B6l%C3%BC

VİCTORİA GÖLÜ(TANZANYA,UGANDA,KENYA)

                                     http://tr.wikipedia.org/wiki/Victoria_g%C3%B6l%C3%BC

HURON GÖLÜ(ABD,KANADA)

                                         http://tr.wikipedia.org/wiki/Huron_G%C3%B6l%C3%BC

MİCHİGAN(ABD,KANADA)

                                        http://tr.wikipedia.org/wiki/Michigan_G%C3%B6l%C3%BC

TANGANİKA GÖLÜ(AFRİKA)

                                   http://tr.wikipedia.org/wiki/Tanganika_G%C3%B6l%C3%BC

BÜYÜK AYI GÖLÜ(KANADA)

BAYKALVE ARAL  GÖLÜ(ASYA)

                                  http://tr.wikipedia.org/wiki/Aral_g%C3%B6l%C3%BC

                                  http://tr.wikipedia.org/wiki/Baykal_G%C3%B6l%C3%BC

Sırası	Gölün adı	Ülke	Ülke	Derinliği ( m )
1	Hazar	Azerbaycan, İran, Türkmenistan,Rusya	371.000	992
2	Superior	ABD, Kanada	82.414	405
3	Viktorya	Tanzanya, Uganda, Kenya	69.000	81
4	Huron	ABD, Kanada	59.596	208
5	Michigan	ABD, Kanada	58.016	281
6	Tanganika		34.500	1417
7	Büyük Ayı	Kanada	31.800	137
8	Baykal		30.500	1620
9	Aral		29.000	67
10	Malawi		28.500	706

Yorumlar (3)

ÜLKELER COĞRAFYASI VE KITALAR

ÜLKELER COĞRAFYASI DERSİ BÜNYESİNDE HAZIRLANMIŞ TÜM KITALARI İÇEREN VE BU KITALARDAKİ BELLİ BAŞLI ÜLKELERİN ÖZELLİKLERİNİN ANLATILDIĞI HARİKA SUNUMLAR....

Yorumlar (2)